KAVRAMLAR

Değişim Mühendisliği (Re-Engineering): İşletmelerin daha verimli çalışması için çıkan sorunları karma gruplar vasıtasıyla gidermeyi amaçlayan bir Yönetim tekniğidir.

Ağacını Patlatma/Toparlama: Bir ürün ağacının en üst seviyesinden başlanarak, tüm satınalınan bileşenlerin ihtiyaçlarının hesaplanması sürecidir. Bunun tam tersi toparlanma ise, özellikle bir parçanın hangi ana ürün/ürünlerde kullanıldığını öğrenmek için kullanılır.

Güvenlik Stok (Safety Stock): Piyasadaki dalgalanmalara karşın üretimi aksatmayacak şekilde elde tutulması gereken stok seviyesidir.

Operasyon (Operation): Üretim sürecini, hangi kaynak ve iş istasyonlarında tamamlanacağının tanımlandığı bölümdür.

Rota (Route): Bir üretimin gerçekleşmesi için gerekli operasyonları (hangi işlemlerden geçeceğini) sıralarıyla listeleyen bir kayıttır. İş istasyonlarındaki hazırlık ve işleme zamanları da belirtilerek işgücü planlamaya veri oluşturulur.

Reçete (Bill of Material - BOM): Bir mamulü üretebilmek için kullanılması gereken diğer malzemelerin, miktarlarının ve üretimle ilgili diğer bilgilerinin girildiği kayıttır.

Yan Ürün (by-product): Üretim sonucunda çıkması planlanmayan mamul yada yarı mamuldür. Üretim sürecinde ana ürün yanında elde edilen ancak hiç bir şekilde kullanılmayan ürünlerdir.

Sanal Yarı Mamul (Pseude Semi Product): Bağlı olduğu reçetedeki yarı mamul satırının maliyet hesabına katılması sözkonusu ise yarı mamul reçeteden sanal yarı mamul olarak seçilir. Maliyete katılmayacaksa, girdi olarak seçilir. Üretim sürecinde üretilen ve aynı süreçte tüketilen yarımamullerdir.

Ek ürün (co-product): Üretim sonucunda çıkması planlanan mamul yada yarı mamuldür. Üretim sürecinde ana ürün yanında elde edilen üründür.

Mamul (Finished Good): Üretim sonunda çıktı olarak kullanılan malzemelerdir.

Yarı Mamul (Semi Finished Good): Satın alınarak ya da üretilerek kullanılan malzemelerdir.

Hammadde (Raw Material): Üretim sürecinde girdi olarak kullanılan malzemelerdir.

Serbest Bırakma (Release): Üretim süresince hangi makinaların ve çalışanların, ne zaman faaliyette bulunacaklarının belirlenmesini ve üretimin bu şekilde yapılmasını sağlar.

Asgari Stok: İş istasyonunda işlenebilecek minimum büyüklüktür .

Azami Stok: İş istasyonunda işlenebilecek maxımum büyüklüktür.

Kaynak Türü: Operasyonun bir iş istasyonunda ya da iş istasyonu grubunda yapılacağını gösterir.

Başlangıç Tarihi: İş istasyonunun faaliyete geçme tarihidir.

Sabit Hazırlık Süresi (Fixed Up Duration): İşlem başlamadan önce istasyonun hazırlanması ya da beklemesi gereken sürenin belirtildiği alandır.

İşlem Partisi (Operation Batch): İş istasyonunun bir kez çalışması ile üretilen malzeme miktarıdır. Seçilen iş istasyonu ya da iş istasyonu grubunda aynı anda kaç malzemenin işlenebildiği işlem partisi alanında belirlenir.

İşlem Süresi (Operation Duration): Bir işlem partisinin işlenebilmesi için gereken süredir.

Taşıma Partisi (Transport Batch): Bir taşıma ile taşınabilecek malzeme miktarıdır

Taşıma Süresi (Transport Duration): Bir taşıma için gereken süredir.

Kontrol Süresi (Control Time): İş istasyonunda ki çeşitli parametrelerin kontrol süresidir.

Kuyruk Süresi (Duration in Queue): Malzemenin operasyona girmeden önce kapasite nedeni ile beklediği süredir.

Operasyon Öncesi Bekleme Süresi (Waiting Duration Before Operation): Üretilecek malzemenin bu operasyona girmek için belirli bir bekleme süresi varsa bu süreyi belirtir.

Operasyon Sonrası Bekleme Süresi (Waiting Duration Later Operation): Üretilecek malzemeye başka bir işlem uygulanacaksa ve bunun için belirli bir süre beklemesi gerekiyorsa bu süreyi belirtir.

İşgal (Occuppation): Operasyonun bir birim çıktısının, seçilen iş istasyonunun fiziksel olarak yüzde kaçını işgal ettiğini gösterir.

Verim (Efficiency): Operasyon İhtiyaçları bazında Çalışan / İş İstasyonu performansının standarda oranını belirtir.

Serbest Bırakma: Üretim süresince hangi makinaların ve çalışanların, ne zaman faaliyette bulunacaklarının belirlenmesini ve üretimin şekilde yapılmasını sağlar.

Üretim Emri (Production Order): Ürün veya yarımamüle verilen emirler üretim emri olarak adlandırılır.

İş Emri (Job Order): Ürünü veya yarı mamülü elde edebilmek için geçilmesi gereken operasyonların herbirine verilen emirler iş emri olarak adlandırılır

Lojistik (Logicistic): Lojistik, doğru ürünü, doğru zamanda ve istenilen hizmet düzeyinde hammaddeden nihai tüketiciye olan olan bilgi ve mal akışlarını kontrol ederek sağlamak ve firma karını en çoklamaktır.

Rut (Route): Lojistik içerisinde yer alan bir kavramdır. Dağıtımın yapılacağı güzergahı (en kısa yolu) gösterir.

Üretim Sistemleri: Üretim Sistemleri geleneksel üretim sistemleri ve çağdaş üretim sistemleri olmak üzere ikiye ayrılır.

Parti büyüklüğü - Lot Sizing: MRP çalıştırılmadan önce belirlenmesi gerekli temel fonksiyonlardan birisi uygun parti büyüklüğüdür. Bunun için kullanılan yöntemlerden bazıları:

1.Sabit Dönem İhtiyacı

2.Sabit Sipariş Miktarı

3.Lot For Lot (L4L)

4.Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM)

5.Dönem Sipariş Miktarı